Category Archives for compostwormen

Wat is de beste tijd van het jaar om een wormenbak te starten?

Veel mensen denken dat ze tot het voorjaar moeten wachten met het opstarten van de Balkonton. Het tegendeel is waar. Als je je Balkonton al in het najaar opstart heb je een aantal voordelen:

  • Compostwormen zijn schuwe beestjes, ze hebben een paar weken de tijd nodig voordat ze echt veel afval gaan verteren en zich gaan voortplanten. Beter dat ze dat wennen in het najaar en de winter doen, zodat ze in het voorjaar al lekker op gang zijn.
  • Onder de 4 graden Celsius gaan de wormen over tot een soort winterslaap waarin ze nauwelijks voedsel verteren. Je kunt in de winter dus minder afval kwijt, Maar met onze zachte winters en warme steden kun je toch nog steeds een beetje afval composteren. Beter dan niets! zie ook ‘Overleven compostwormen de winter?’.
  • Als het erg koud wordt gaan compostwormen extra veel eitjes leggen. Dus in het voorjaar is je kolonie al goed uitgebreid.
  • Als je nu begint heb je in het voorjaar een buis vol vermicompost: de ideale voedingsbodem om te zaaien en planten, vermicompost bevordert de ontkieming en wortelgroen (zie ook: De voordelen van vermicompost).

Kortom: Hoe eerder je je kolonie opstart, hoe beter je Balkonton in het voorjaar geschikt is om in te zaaien en te planten. Bovendien kun je ook in de nazomer nog veel planten en zaaien. Zie ook ‘Wat te zaaien in augustus/september‘.

NB: heb je een standaard wormenbak, dus zonder de bescherming van de aarde rondom die je bij de Balkonton wel hebt? bescherm dan je wormenbak in de winter met bubbeltjesplastic of ander isolatiemateriaal.

Ronde wormenbak toegevoegd aan assortiment

wormenbak binnenshuis

Op beurzen en evenementen spreek ik vaak mensen die enthousiast zijn over de Balkonton. De combinatie van reukloos composteren en verticaal tuinieren is natuurlijk ook fantastisch. Maar als je echt al het GFT afval van een gemiddeld gezin wilt composteren heb je niet voldoende aan de Balkonton.

De standaard wormenbakken die je her en der te koop ziet staan vind ik persoonlijk niet passen bij ons streven: Duurzame stadstuinierproducten die er ook nog eens mooi uitzien. Om maar te zwijgen over zelfgemaakte wormenbakken van mayonaise-emmers. Prima oplossingen voor wie wil wormcomposteren. Maar geen gezicht op je balkon!

Met deze ronde wormenbak bieden we een mooie tussenoplossing: de wormenbak ziet er mooi uit. Hij is verkrijgbaar in groen, zwart, rood en cremekleur. Je kunt er zelfs een speciale extra ring bij kopen om bovenop plantjes te kweken. Net als bij de Balkonton kunnen de compostwormen hier door de aarde van je plantjes kruipen en de grond goed belucht en bemest houden.

Deze wormenbak met 3 lagen biedt voldoende ruimte om al het GFT afval van een gemiddeld gezin te verwerken. Als het niet genoeg is kun je nog losse ringen bijbestellen.

De wormenbak staat op wieltjes. Hij is ontworpen om binnen te gebruiken. Maar mijn advies is om het eerst buiten te proberen. Heb je tegen de winter voldoende vertrouwen in het proces, dan kun je dan de wormenbak eventueel binnen zetten. Zodat de wormen ook in de winter volop aan de slag gaan met je afval.

Je hebt al een wormenbak voor €85,-. Kijk hier voor actuele prijzen en voorraden.

ronde wormenbak

wormenbak in vier kleuren. NB: de hier afgebeelde bakken hebben een extra vierde compostring

Werking stapel-wormenbak
De wormenbak is standaard opgebouwd uit 4 lagen: De onderste (zwarte) ring vangt het wormenpercolaat op dat via een kraantje af te tappen is. Daarna volgen drie (gekleurde) bakken, elk met gaatjes in de bodem.
Je begint met het vullen van de onderste van de drie bakken. Eerst maak je een wormenbedje van stro, kokosvezel, karton en/of aarde. Daarop plaats je je wormen. Vervolgens begin je  net als bij de Balkonton je wormen laagje voor laagje GFT afval te voeren, afgewisseld met koolstofrijk afval als karton en koffieprut.
Zodra de onderste bak vol begint te raken leg je wat kartonsnippers en afval op de bodem van de tweede bak. De wormen ruiken waar het voedsel te halen is. Ze zullen op een gegeven moment vanzelf van de onderste naar de tweede bak verhuizen, via de gaatjes in de bodem.
Is de tweede bak ook (bijna) vol? Ga dan verder in de derde bak. Tegen die tijd zijn alle wormen wel uit de onderste bak verdwenen. De onderste bak kun je dus ‘oogsten’ en weer bovenop de derde bak zetten.

Anti-slakken tip

anti slakkentip Een paar slakken in je Balkonton is geen probleem: ze eten de dode wormen op, verteren afval. maar helaas eten ze ook je plantjes op.

Anti slakkentip: wikkel wat koperdraad om de poten van je Balkonton of moestuinbak. Daar gaan ze nooit overheen. Zorg wel dat de draad ‘geaard’ is, dus ofwel onderaan de poot, ofwel uiteinde in de aarde steken.

Verder kun je proberen de omgeving minder prettig te maken, slakken houden net als mieren niet van koffieprut en theeblaadjes.

 

Meer tips? Ga naar de kennisbank

 

Workshop Wormenpoepfabriek nu ook los te boeken

groene activiteit voor feestje of open dagZoek je een leuke ‘groene’ activiteit voor een open dag, feestje of evenement? Je kunt ons ook inhuren om de ‘wormenpoepfabriek’ workshop op jouw locatie te komen geven. Daarin maken we een mini-wormenbak met kijkvenster die je kunt versieren. Na afloop krijg je een handje compostwormen mee naar huis.

Maak je eigen moestuincompost.

Iedereen weet wel dat planten voeding nodig hebben. Maar weet je ook wat ze het liefste eten? Wormenpoep! Met een net woord noemen we dat ‘Vermicompost’. Deze compost maak je zelf met je eigen huiswormen en een wormenbak. In ongeveer een uurtje knutsel je je eigen wormenpoepfabriekje in elkaar en leer je alles over je nieuwe huisdier: de compostworm. Na afloop krijg je een handjevol compostwormen voor in je wormenbak mee naar huis. Met een handig overzicht van welk keukenafval je nu wel en niet aan je wormen mag voeren.

Wormenthee

Onder uit je wormenbak druppelt na een paar weken ook wat donkerbruin water. Dit is een mengsel van wormenurine en vocht dat uit het afval vrijkomt. Dit water heet ‘wormenpercolaat’ of ‘wormenthee’. Drink het NIET zelf op, maar geef het aan je plantjes. Daar gaan ze goed van groeien!

Betere huisdieren dan compostwormen kun je niet hebben.

Ten eerste is composteren met wormen reukloos. Zodra het keukenafval in de wormenbak begint te vergaan eten de wormen het op. Weglopen doen compostwormen zelden. Ze zijn schuw, bang voor licht, en honkvast. Er zijn mensen die hun wormenbak binnen hebben staan. Maar buiten zetten kan ook, zolang je de wormen in de winter maar goed tegen de kou beschermt. En als laatste: Je kunt gewoon op vakantie! Compostwormen kunnen met de juiste voorbereiding makkelijk twee tot vier weken zonder eten.

 

De workshop ‘Maak je eigen Balkonton’ wordt niet meer gegeven. Lees hier waarom.

Wel of geen dop op je wormenbuis?

Een dop is niet nodig, je wormen blijven echt wel waar ze zitten

Wormenbak zonder dekselBij de eerste versies van de Balkonton leverden we nog een kunststof kap om de wormenbuis af te sluiten. Deze dop eigenlijk niet nodig. Zelfs onwenselijk omdat het een broeierige sfeer in de buis creëert waar fruitvliegjes goed in gedijen. Vanaf maart 2015 leveren we de Balkonton dus zonder dop.

Als je compostwormen echt weg willen omdat je je Balkonton aan het verzuipen bent door teveel water of afval erin te gooien, dan kunnen ze natuurlijk altijd gewoon via de aarde in je Balkonton naar buiten. Maar waarom zouden ze? Wormen zijn schuwe beestjes die het licht mijden. In de natuur zie je ze ook niet uit de grond weg kruipen. Met een vochtige prop krantenpapier in je wormenbuis die je tot vlak boven de laatste lag afval duwt creëer je een ideaal plekje voor je wormen waar je ze met moeite vandaan zult kunnen lokken.

Als je je compostwormen net in je Balkonton hebt geplaatst kunnen ze nog wel wat nieuwsgierig zijn en op onderzoek gaan (vooral ’s nachts). Op zich is dat geen probleem, behalve als je de Balkonton binnen zou willen zetten. Laat dan de eerste paar nachten een lamp branden.

afsluiting wormenbakWil je je wormenbuis toch afdekken? Bijvoorbeeld omdat het heel hard regent, of juist heel erg  droog is in je buis? Volg dan de tip van Saskia: zet een leuk plantje in de buis! (diameter 12 cm). Ziet er meteen ook leuk uit! Maar let op dat het niet gaat broeien zodat de fruitvliegjes zich ophopen.
Meer tips en informatie over wormcomposteren, vermicompost en stadstuinieren? Ga naar de kennisbank

Maak je eigen compost in je wormenpoepfabriek

mini-wormenbakNieuw: Kinderworkshop ‘Maak je eigen moestuinmest’  

Iedereen weet wel dat planten voeding nodig hebben. Maar weet je ook wat ze het liefste eten? Wormenpoep! Met een net woord noemen we dat ‘Vermicompost’. Deze compost maak je zelf met je eigen huiswormen en een wormenbak. In de meivakantie staan we op diverse plekken met de workshop ‘wormenpoepfabriek’ In 1 à 2 uur knutsel je je eigen wormenbak in elkaar en leer je alles over je nieuwe huisdier: de compostworm. Na afloop krijg je een handjevol compostwormen voor in je wormenbak mee naar huis. Met een handig overzicht van welk keukenafval je nu wel en niet aan je wormen mag voeren.

Wormenthee

Onder uit je wormenbak druppelt na een paar weken ook wat donkerbruin water. Dit is een mengsel van wormenurine en vocht dat uit het afval vrijkomt. Dit water heet ‘wormenpercolaat’ of ‘wormenthee’. Drink het NIET zelf op, maar geef het aan je plantjes. Daar gaan ze goed van groeien!

Betere huisdieren dan compostwormen kun je niet hebben.

Ten eerste is composteren met wormen reukloos. Zodra het keukenafval in de wormenbak begint te vergaan eten de wormen het op. Weglopen doen compostwormen zelden. Ze zijn schuw, bang voor licht, en honkvast. Er zijn mensen die hun wormenbak binnen hebben staan. Maar buiten zetten kan ook, zolang je de wormen in de winter maar goed tegen de kou beschermt. En als laatste: Je kunt gewoon op vakantie! Compostwormen kunnen met de juiste voorbereiding makkelijk twee tot vier weken zonder eten.

Kijk bij het workshop overzicht waar en wanneer de kinderworkshops gehouden worden.

Compostwormen vangen

Ik ben op het moment aan het experimenteren met manieren om zelf  tijgerwormen (of compostwormen) te vangen. Je kunt ze natuurlijk gewoon kopen, maar zelf vangen leek me een leuk idee. Hierbij het eerste verslag van mijn vorderingen. Ik hoor graag jouw ervaringen en tips! Het doel is de beste tips te verzamelen.

Op het internet vond ik diverse tips:

  • Ga op zoek naar paardenmest, of een composthoop. Daarin krioelt het soms van de dunne rode wormen, zie ook het filmpje bovenaan
  • Vang de compostwormen met een lokmiddel

Compostwormen in paardenmest of composthoop

Dit is een bewezen tactiek die verder weinig uitleg behoeft. Maar in de stedelijke gebieden zijn beide niet echt overal makkelijk te vinden. Het lijkt me leuk als je ook echt wormen uit de grond zou kunnen lokken.

Tijgerwormen vangen met een lokmiddel

Een compostworm vangen is in theorie simpel:

  • Zoek een plekje met veel bodemleven. Dus geen kale zandvlakte maar een plek waar veel bladeren liggen, en waar geen boeren met landbouwgif hun ding doen.
  • Leg op die plek wat voedsel. In principe alles wat je ook in een wormenbak of Balkonton stopt. Of probeer het met een bananenschil (onbespoten) , avocadoschil of stukje watermeloen. Daar zijn ze dol op. Ook ene laagje stro of rottende bladeren kan goed werken.
  • Over het afval leg je een natte jutezak of zet je een omgekeerde aardewerken bloempot. Zodat het donker en vochtig blijft
  • Om de paar dagen ga je kijken wat er op je lokmiddel afkomt.

In de praktijk

Tot zover de theorie. Ik heb een week geleden op diverse plekken in mijn tuin wat vallen opgezet met bananenschillen. Ik tuinier op kleigrond en heb veel last van naaktslakken. En jawel, ook mijn tijgerwormen-hapjes trekken vooral naakstslakken aan tot nu toe.  Ik heb wel van andere mensen gehoord dat het hen wel gelukt is. Vooral het toevoegen van stro of bladeren lijkt de kans op conpostwormen te vergroten.

Wil je jouw ervaring delen? gebruik dan het reactieveld hieronder

Voor meer informatie over wormcomposteren, stadstuinieren en kennisdelen zie kennisbank

Tips om de vochtigheid in je Balkonton te regelen

Een goede vochtigheid in de Balkonton is belangrijk: niet te droog, maar zeker ook niet te nat. Compostwormen ademen door hun huid. Ze kunnen zelfs verdrinken als het te nat wordt. De inhoud van je wormenbuis moet ongeveer zo vochtig zijn als een uitgeknepen spons.

Balkonton te droog?

Een te droge wormenbuis komt eigenlijk zelden voor, omdat het groente en fruitafval al veel vocht bevat. Maar voor de zekerheid kun je je wormenbuis aan de bovenkant afsluiten met een vochtige prop krantenpapier. Dat houdt het binnen lekker donker en vochtig,en houdt meteen ongedierte zoals fruitvliegjes op een afstand.

Is je Balkonton echt uitgedroogd, dan loopt het water dat j etoevoegt vaak meteen wee ronder uit het afvoerbuisje. In dat geval kun je het afvalbuisje tijdelijk sluiten en de Balkonton flink wat water geven.

Onder op de bodem heb je als het goed is een laagje hydrokorrels gelegd. Deze absorberen overtollig water en geven dat weer af als de Balkonton begint uit te drogen.

Balkonton te nat?

  • Zorg dat je iedere keer als je groenafval toevoegt ook wat karton, stro of zaagsel toevoegt. Dat kan het teveel aan vocht absorberen.
  • Heb je je Balkonton buiten in de volle regen staan en regent het onophoudelijk? Dek de wormenbuis tijdelijk af met een bakje, deksel of paraplu.
  • Haal de dop uit de onderkant en kijk of het kraantje niet verstopt is. Zit er misschien een klont papier onderin de buis die de afwatering verstopt?
  • TIP: leg onderin de buis, bovenop de dop, een staalschuursponsje. Dit werkt als filter zodat je kraantje niet verstopt en het overtollige water uit je Balkonton weg kan.

Bovenkant droog maar onderin te nat?

Dan is mulchen de oplossing. Eventueel in combinatie met een druppelsysteem zoals ene omgekeerde PET fles met doseerdop bovenin je Balkonton. Deze doseerdoppen zijn te koop in elk tuincentrum.

Lees meer tips over wormcomposteren en verticaal tuinieren in onze kennisbank

De voordelen van wormenpoep ofwel vermicompost

De compostwormen in je Balkonton of wormenbak verteren je organische afval. Wat overblijft is ‘vermicompost’. Een mengsel van wormenpoep, schimmels, bacteriën, en organisch materiaal. Deze wormenpoep kun je gebruiken als meststof. Wormencompost heeft veel voordelen boven andere meststoffen. Om er een paar te noemen:

1: Je planten groeien sneller

Wormenpoep bevat sporen van de natuurlijke hormonen van je compostwormen. Deze hormonen bevorderen het groeiproces van je planten, en zijn niet aanwezig in kunstmest.

2: Je planten zijn gezonder

Planten die bemest worden met vermicompost blijken minder gevoelig voor schimmels en ziekten. Dit is te danken aan de microorganismen in de wormenpoep.

3: Het grondwater wordt niet vervuild

Net als kunstmest bevat vermicompost de belangrijke mineralen N (stikstof), P (fosfor) en K (Kalium). Maar in veel lagere doseringen. Dit is niet erg. Bij bemesting met kunstmest voeg je extreem veel NPK toe, waarvan het merendeel wegspoelt in het grondwater. Bij wormenpoep zijn de mineralen gebonden en worden ze langzaam vrijgegeven. Dit is veel beter en uiteindelijk nemen de planten meer op.

4: Wormenpoep voorkomt uitdroging

Vermicompost kan 9 keer zijn gewicht aan water vasthouden. Dit is een mooie buffer voor droge periodes.

5: Vermicompost bevordert ontkiemen en wortelgroei

De enzymen en hormonen in de wormenpoep zorgen dat zaden makkelijker ontkiemen en wortels sneller en beter groeien.

6: bestrijding van plagen

Last  van witte vliegjes of bladluis? Planten gevoed met vermicompost zijn minder gevoelig voor deze plagen.

7: hogere opbrengst

In diverse onderzoeken blijken planten meer opbrengst te geven na bemesting met wormenpoep. Geen wonder dat vermicompost bij thuistelers van wiet al jaren erg populair is 😉

 

Bedenk dat de kwaliteit van je wormenpoep ook sterk afhangt van wat je je wormen voert. Daarover in een volgend blog weer meer. Alvast een tipje van de sluier: Voeg in ieder geval ook af en toe ook eens wat mest van vegetarische dieren (konijnen, cavia’s, kippen) toe aan je wormenbak. Dat zorgt voor beste verhouding van mineralen in je vermicompost.

 

Bronnen:

http://en.wikipedia.org/wiki/Vermicompost

http://jnasci.org/wp-content/uploads/2014/08/883-885.pdf

http://www.doityourself.com/stry/7-benefits-of-vermicomposting#b

http://vermicomposters.ning.com/video/reduce-or-eliminate-whitefly-and-aphids-with-worm-castings

http://www.gardenguides.com/89719-compost-rose-plants.html

http://webs.uvigo.es/jdguez/wp-content/uploads/2012/01/the-use-of-vermicompost.pdf

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3730804/

http://www.royalqueenseeds.nl/blog-creeer-je-eigen-grondmengsel-voor-cannabis-n75

 

Meer weten over wormcomposteren? Ga naar de kennisbank.

Wat eten compostwormen?

Zorg voor een goede mix

Geef je wormen geen afval uit de categorie rood. Zorg dat je een goede balans voert uit de categorie groen (hoog in stikstof) en bruin (hoog in koolstof).

Rood, geef de wormen nooit één van de onderstaande dingen.

Botten, vlees,  vis, vetten, olie, saus, zuivelproducten, katten- of hondenuitwerpselen, kattenbak vulling, schelpen, schillen van citrus vruchten, bananen en uien, grof ongesnipperd snoeihout, schors en timmerhout, pasta, brood en gebak,  as uit de open haard of barbecue, kunststof, ijzer, metaal en blik, onkruid, aspergeloof, alle groenafval die duidelijk besmet zijn met schimmels of ziekten, gekookte etensresten.

Groen, hoog in stikstof:

Vers tuin en keuken afval, aardappelschillen, fruit-en groenteresten, mest van kleine planteneters zoals een cavia of konijn, snijbloemen en kamerplanten zonder aarde, resten uit groente- en siertuin, snoeiafval (groen), stalmest.

Bruin, hoog in koolstof

Eierschalen, doppen van noten, koffiedik en -filters, papier van de keukenrol, papieren zakdoeken, kranten en versnipperd karton, fijn versnipperd snoeihout, zaagsel, dode bladeren, stro, hooi.

Voor een beknopt overzicht download de handige A4 flyer

Gratis verzending vanaf €50,- Sluiten